plcsenderues
FAQ (ang. Frequently Asked Questions)
Zbiory często zadawanych pytań i odpowiedzi na nie, mające na celu udzielenie danemu użytkownikowi serwisu internetowego pomocy bez konieczności angażowania do tego jakichkolwiek osób.
 
Definicja dźwigu
Dźwig to urządzenie zainstalowane na stałe, służące do pionowego (lub w kierunku mniejszym niż 15o od pionu) przenoszenia osób lub towarów w kabinach lub na platformach.
  schemat szybu 
* Nadszybie.
część szybu znajdująca się pomiędzy poziomem najwyższego przystanku, a stropem szybu.
** Wysokość podnoszenia.
odcinek przejazdu kabiny pomiędzy poziomami najniższego i najwyższego przystanku.
*** Podszybie.
część szybu znajdująca się poniżej poziomu najniższego przystanku.
 

Podstawowe informacje dotyczące dźwigów   Akty prawne obowiązujące na terenie polski
     
Podział dźwigów ze względu na ich zastosowanie
- osobowe (w tym dźwigi dla osób niepełnosprawnych)
- osobowo-towarowe
- dźwigi towarowe
- małe dźwigi towarowe (tzw. kuchenne)
- do transportu pojazdów mechanicznych
- szpitalne
- teatralne
- budowlane
- specjalne
 
Podział dźwigów ze względu na rodzaj napędu
- elektryczne nazywane również linowymi (napęd realizowany wciągarką napędzaną silnikiem elektrycznym)
   - bębnowe (napęd realizowany poprzez nawijane cięgna na bęben)
   - cierne – napęd realizowany poprzez sprzężenie cierne pomiędzy cięgnem a kołem ciernym zespołu napędowego
- hydrauliczne (napęd realizowany pompą hydrauliczną)
 
w zależności od rodzaju przeniesienia napędu:
   - z napędem bezpośrednim (z cylindrem pojedynczym lub teleskopowym)
   - z napędem pośrednim (nurnik lub cylinder połączony jest pośrednio z kabiną, bądź ramą poprzez cięgna nośne, tj. liny i łańcuchy)w zależności od rozmieszczenia siłowników
   - centralne
   - boczne
przy większych udźwigach stosuje się więcej siłowników w układzie symetrycznym lub asymetrycznym.
Z innych rozwiązań wykorzystujących inne rozwiązanie napędu wyróżnia się:
- dźwigi zębatkowe
- dźwigi śrubowe
- dźwigi elektryczne z zastosowaniem pasów jako cięgien nośnych
Z punktu widzenia podziału dźwignic, dźwigi elektryczne zaliczamy do cięgników, natomiast dźwigi hydrauliczne, zębatkowe i śrubowe do dźwigników.
 
Podział dźwigów ze względu na typ napędu elektrycznego
- napędy sterowane
   - z silnikiem jednobiegowym AC1 oraz reduktorem ślimakowym: prędkości – od 0,1 do 0,5m/s;
   - z silnikiem dwubiegowym AC2 oraz reduktorem ślimakowym: prędkości – od 0,5 do 1 m/s;
- napędy regulowane
   - z silnikiem jednobiegowym oraz reduktorem ślimakowym i przemiennikiem częstotliwości bez enkodera VVVF : prędkości – od 0,5 do 1 m/s;
   - ze średnioobrotowym silnikiem prądu stałego, sterowany układem Ward Leonarda z tachogeneratorem oraz reduktorem ślimakowym : prędkości – od 1 do 1,7m/s;
   - z wolnoobrotowym silnikiem prądu stałego z układem Ward Leonarda albo SCR, bez reduktora z tachogeneratorem: prędkości – od 2,5 do 12m/s;
   - z indukcyjnym silnikiem dwubiegowym z enkoderem, oraz reduktorem ślimakowym albo planetarnym i regulatorem napięcia ACVV : prędkości – od 0,5 do 2,5m/s;
   - z silnikiem jednobiegowym z enkoderem, oraz reduktorem ślimakowym albo planetarnym i przemiennikiem VVVF: prędkości – od 1 do 3,5m/s;
   - z silnikiem jednobiegowym z enkoderem oraz przekładnią paskową i przemiennikiem VVVF: prędkości – od 1 do 4m/s;
   - z wolnoobrotowym silnikiem synchronicznym: prędkości – od 1 do 4m/s;
   - z wolnoobrotowym silnikiem synchronicznym z enkoderem: prędkości – od 0,3 do 15 m/s;
   - z wolnoobrotowym silnikiem asynchronicznym z enkoderem: prędkości – od 1 do 15 m/s;
  - z silnikiem jednobiegowym z enkoderem i falownikiem DTC

Podział dźwigów ze względu na konstrukcję kabiny
- dźwigi jednokabinowe – najpowszechniej stosowane
- dźwigi dwukabinowe – stosowane w wieżowcach; obsługują jednocześnie dwie kondygnacje;

Ze względu na konstrukcję szybu
- dźwigi z maszynownią lub linownią
   - maszynownia górna,
   - maszynownia dolna,
   - maszynownia boczna
- dźwigi bez maszynowni
- dźwigi panoramiczne (szyb otwarty)
Odrębną kategorię urządzeń o takiej samej zasadzie działania, lecz stosowanych w przemyśle wydobywczym, czy budowlanym stanowią wyciągi (choć wcześniej to określenie stosowano również do dźwigów). W budownictwie funkcjonuje również określenie dźwigi budowlane. Poza tym odrębnym typem urządzeń są dźwigi pochyłe, czy dźwigi okrężne pracujące na zasadzie przenośnika.
 
Ze względu na sterowanie
- zewnętrzne
- wewnętrzne
- przestawne
- zbiorcze w kierunku dół
- zbiorcze w kierunku góra
- grupa dźwigów
 
  • dyrektywa unijna 2014/33/UE obowiązującą od 20 kwietnia 2015 roku, zwana również dyrektywą dźwigową, zastępująca dyrektywę 95/16/WE.
  • Dyrektywa maszynowa 2006/42/EC
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 maja 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla dźwigów i ich elementów bezpieczeństwa (nieobowiązujące) (Dz.U. z 2003 r. Nr 117, poz. 1107)
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla dźwigów i ich elementów bezpieczeństwa (Dz.U. z 2005 r. Nr 263, poz. 2198) (nieobowiązujące)
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 października 2003 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji niektórych urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. z 2003 r. Nr 193, poz. 1890)

Zgodnie z Ustawą o dozorze technicznym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1125) instytucją powołaną do inspekcji dźwigów jest właściwa jednostka dozoru technicznego (UDT – Urząd Dozoru Technicznego, TDT – Transportowy Dozór Techniczny lub WDT – Wojskowy Dozór Techniczny).

Niezależnie od przepisów prawnych dźwigi objęte są normami zharmonizowanymi z dyrektywą dźwigową:

  • PN-EN 81-1+A3:2010 – Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów -- Część 1: Dźwigi elektryczne
  • PN-EN 81-2+A3:2010 – Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów -- Część 2: Dźwigi hydrauliczne
  • PN-EN 81-3 - Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów - Część 3: dźwigi towarowe małe elektryczne i hydrauliczne
  • PN-EN 81-31 - Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów - Dźwigi do transportu wyłącznie towarów - Część 31: Dźwigi do transportu wyłącznie towarów z dostępem
  • PN-EN 81-21:2010 – Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów -- Dźwigi przeznaczone do transportu osób i towarów -- Część 21: Nowe dźwigi osobowe i towarowe w istniejących budynkach
  • PN-EN 81-28:2004 – Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów -- Dźwigi osobowe i towarowe -- Część 28: Zdalne alarmowanie w dźwigach osobowych i towarowych
  • PN-EN 81-58:2005 – Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów -- Badania i próby -- Część 58: Próba odporności ogniowej drzwi przystankowych
  • PN-EN 81-70:2005 – Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów -- Szczególne zastosowania dźwigów osobowych i towarowych -- Część 70: Dostępność dźwigów dla osób, w tym osób niepełnosprawnych
  • PN-EN 81-71+A1:2007 – Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów -- Szczególne zastosowania dźwigów osobowych i towarowych -- Część 71: Dźwigi odporne na wandalizm
  • PN-EN 81-72:2005 – Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów -- Szczególne zastosowania dźwigów osobowych i towarowych -- Część 72: Dźwigi dla straży pożarnej
  • PN-EN 81-73:2006 – Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów -- Szczególne zastosowania dźwigów osobowych i towarowych -- Część 73: Funkcjonowanie dźwigów w przypadku pożaru
  • PN-EN 12016:2006 – Kompatybilność elektromagnetyczna -- Dźwigi, schody i chodniki ruchome – Odporność
  • PN-EN 12385-3:2007 – Liny stalowe -- Bezpieczeństwo -- Część 3: Informacje dotyczące stosowania i konserwacji
  • PN-EN 12385-5:2004 – Liny stalowe -- Bezpieczeństwo -- Część 5: Liny splotkowe dla dźwigów
  • PN-EN 13015:2003 – Konserwacja dźwigów i schodów ruchomych -- Zasady opracowywania instrukcji konserwacji
  • PN-EN 13411-7:2007 – Zakończenia lin stalowych -- Bezpieczeństwo -- Część 7: Zacisk sercówkowy symetryczny

Poza tym normy niezharmonizowane z dyrektywą:

  • PN-EN 81-3:2002 – Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów -- Część 3: Dźwigi towarowe małe elektryczne i hydrauliczne
  • PN-EN 81-80:2005 – Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów -- Dźwigi użytkowane -- Część 80: Zasady poprawy bezpieczeństwa użytkowanych dźwigów osobowych i towarowych
  • PN-ISO 4190-2:1996 – Urządzenia dźwigowe -- Dźwigi klasy IV
  • PN-ISO 4190-3:1998 – Dźwigi -- Dźwigi towarowe małe klasy V
  • PN-ISO 4190-5:1995 – Dźwigi -- Urządzenia do sterowania, sygnalizacji i wyposażenie dodatkowe
  • PN-ISO 4190-6:1997 – Dźwigi -- Dźwigi osobowe instalowane w budynkach mieszkalnych -- Planowanie i dobór
  • PN-ISO 7465:2000 – Dźwigi osobowe i towarowe małe -- Prowadnice kabinowe i przeciwwagowe -- Typ-T
  • PN-M-45015:1989 – Technika bezpieczeństwa -- Dźwigi elektryczne -- Obliczenia lin, łańcuchów i tarcz ciernych
  • PN-M-45040:1997 – Dźwigi -- Dźwigi elektryczne -- Terminologia
  • PN-M-45043:1997 – Dźwigi -- Klasyfikacja
  • PN-W-52502:1993 – Dźwigi osobowe na statkach -- Wymagania

 

 

logo pclogic white